Emoties onderdrukken
Onderdrukken van emoties is het proces waarbij we onze gevoelens negeren of wegduwen in plaats van ze te toe te laten, te ervaren en uit te drukken. Dit kan variëren van het wegstoppen van verdriet, woede of angst, tot het niet toestaan van vreugde of plezier. Mensen doen dit vaak onbewust als een manier om zichzelf te beschermen tegen pijnlijke of ongemakkelijke ervaringen.
Het onderdrukken van emoties doen we vaak zonder bewust te zijn dat we dit doen en zonder te weten wat de gevolgen kunnen zijn. De impact van het onderdrukken van emoties kan namelijk leiden tot (ernstige) zowel fysieke als mentale en emotionele klachten.
De gevolgen
- Het voortdurend onderdrukken van emoties kan het lichaam in een staat van constante spanning houden. Je heb het gevoel altijd alert te zijn en 'aan te staan'.
- Stress en onderdrukte emoties kunnen leiden tot spijsverteringsproblemen, zoals een prikkelbaar darmsyndroom, misselijkheid of aanhoudende buikpijn.
- Spanningshoofdpijn is vaak een gevolg van emotionele onderdrukking.
- Mensen die hun emoties onderdrukken, ervaren vaak slaapproblemen. Inslapen of doorslapen is lastig en dit heeft effect op je gemoedstoestand.
- Onderdrukte emoties kunnen bijdragen aan het vergroten van het risico op angstgevoelens, depressie en andere psychische problemen.
- Spanning in de spieren waardoor je nek, schouder en rug klachten ervaart.
- Maar ook concentratieproblemen, geheugenproblemen, prikkelbaar, veel in het hoofd zitten en een 'wattenhoofd' ervaren.
- Emoties die worden onderdrukt geven vaak een nog sterker gevoel aan irritatie, boosheid, schaamte en schuldgevoelens. Dit kan leiden tot een verminderd gevoel van eigenwaarde en zelfvertrouwen.
- Spanning in de psoas spier welke nauw in verbinding staat met het zenuwstelsel.
Wanneer emoties worden onderdrukt, reageert het lichaam door het sympathische zenuwstelsel te activeren, wat leidt tot een "vecht-of-vlucht" reactie. Dit veroorzaakt een verhoogde hartslag, verhoogde bloeddruk en een verhoogde afgifte van stresshormonen zoals cortisol. Langdurige activering van dit systeem kan het lichaam uitputten en dat kan leiden tot chronische gezondheidsproblemen.
Oorzaken
Het wegstoppen van emoties doen we vaak onbewust, omdat we in onze vroege jeugd vaak niet hebben geleerd hoe we met emoties om moeten gaan. Emotionele copingmechanismen van de ouders worden doorgegeven aan hun kinderen, waardoor patronen van onderdrukking in stand worden gehouden. Kinderen leren van de reacties en gedragingen van hun ouders.
Maar er zijn meer oorzaken. Misschien speelde er problemen binnen het gezin of de omgeving waarin je op groeide en werd er weinig tot geen aandacht gegeven aan de emoties die jij als kind ervaarde. Denk hierbij aan ziekte van een ouder, een scheiding of andere ingrijpende gebeurtenissen waarbij de ouder gericht was op zijn/haar eigen problematiek
Maar ook de sociale verwachting van onze omgeving kan een rol spelen. Zo kan er druk ontstaan om een bepaald imago te handhaven. Mensen voelen zich vaak gedwongen om zich aan te passen aan de verwachtingen van anderen, wat kan leiden tot het onderdrukken van eigen emoties. De vrees om afgewezen of beoordeeld te worden, of het willen voorkomen van conflicten of andere ongemakkelijke situaties. Emoties worden soms gezien als een teken van zwakte, wat mensen aanmoedigt om hun gevoelens te verbergen. Dit gebeurt bij zowel mannen als vrouwen.
Ongezonde copingsmechanisme
Mensen gebruiken verschillende copingstijlen om emoties te vermijden. Dit is vaak onbewust en aangeleerd door of onszelf of door andere. Denk hierbij aan:
- Het volledig negeren van emoties en gevoelens door te doen alsof deze niet bestaan
- Situaties of gesprekken die emotionele reacties kunnen oproepen worden vermeden
- De situatie minder maken dan dat het daadwerkelijk is
- Jezelf storten op werk, hobby's, of sporten om gedachten af te leiden en niet te hoeven voelen wat er speelt
- Alcohol, drugs, gokken of medicatie
- Overmatig gebruik van social media
- Isolatie door het vermijden van sociale activiteiten, wat kan leiden tot depressie en eenzaamheid
Het wegstoppen van emoties kan een natuurlijke reactie zijn op stress en pijn, maar het is belangrijk om te begrijpen dat deze copingstijlen vaak leiden tot verdere problemen. Het erkennen van emoties en het ontwikkelen van gezonde manieren om ze te verwerken is cruciaal voor zowel mentale als fysieke gezondheid. Door jezelf de ruimte te geven om te voelen en te uiten, kun je een gezonder en gelukkiger leven leiden.
Wat gebeurt er als je emoties wel toelaat
Het toestaan van emoties heeft een bevrijdend effect. Het helpt niet alleen om stress, spanning en de daarbij horende fysieke klachten te verminderen, maar bevordert ook de mentale toestand waardoor het risico op depressie en angstgevoelens verminderd. Je ervaart meer plezier en vreugde, meer energie en het leidt tot meer zelfinzicht, groei, zelfvertrouwen en eigenwaarde. Dit heeft weer een positief effect het versterken van relaties en het voelen en aangeven van grenzen.
Emoties die worden doorvoeld en erkent kunnen gemakkelijker een plekje krijgen. Emoties kunnen zwaar voelen, maar emoties zijn beweegbaar. Door ze te voelen en ze er te laten zijn worden ze in het zware gevoel verminderd. Het onderdrukken van emoties zorgt er op lange termijn juist alleen maar voor dat er meer klachten ontstaan.
Tips om emoties toe te laten
Het is belangrijk om te leren hoe je op een gezonde manier met emoties om kunt gaan. Hier zijn verschillende tips die je kunt toepassen:
- Begin met het erkennen van je emoties. Neem de tijd om na te denken over je gevoelens. Wat voel je echt? Schrijf of praat over je emoties en de gevoelens die je ervaart.
- Creatief bezig zijn in kunst, muziek of toneel kunnen krachtige manieren zijn om emoties te uiten.
- Lichaamsbeweging helpt niet alleen om stress te verminderen, maar ook om emotionele spanning los te laten. Denk hierbij aan wandelen in de natuur of dans op je favoriete muziek. Beweging stimuleert de afgifte van endorfines, wat kan leiden tot een betere gemoedstoestand.
- Kom je moeilijk bij je gevoel? Soms kan het helpen om een film op te zetten die raakt, laat de tranen maar vloeien.
- Mindfulness en ademwerk zijn goede technieken die je helpen om in het moment te blijven en emoties te erkennen zonder oordeel.
- Lichaamswerk bevordert de verbinding tussen lichaam en hoofd, waardoor je beter kunt aanvoelen wat je voelt.
Die laatste twee zijn mijn favoriet om tot mijn eigen emotie te komen, omdat deze niet alleen zorgen voor een verbinding met mezelf maar ook direct effect hebben op mijn zenuwstelsel.
Ik wil graag een oefening met je delen die ik geef aan mijn klanten en die ik zelf ook geregeld inzet. Deze oefening kun je doen wanneer je merkt dat je emotie hoog zit en deze het liefst wil wegstoppen. Soms lukt het niet meteen, maar oefening baart kunst.
Stap 1. Ga rechtop zitten met beide voeten stevig op de grond en leg je handen op je buik. Neem even de tijd om te voelen wat je voelt (hoe zijn je gedachten, waar voel je de emotie of spanning in je lichaam; bv op de borst, spanning in de buik, hoge hartslag, etc).
Stap 2. Kijk op de klok en geef jezelf 20 minuten (als dat nog niet lukt, dan 10 minuten) de tijd voor deze oefening. Emoties zijn beweegbaar, er is een piek en de hoogste emotie zakt binnen deze tijd.
Stap 3. Adem 4 tellen in door je neus, adem naar je buik toe en adem vervolgens in 8 tellen langzaam uit door de mond. Is dit lastig? Kies dan voor 3 tellen in, 6 tellen uit. Je aandacht is bij de adem.
Stap 4. Na 10 x deze ademhaling te hebben gedaan (je blijft op deze manier ademen), verplaats je je handen. Je gaat nu met de vingertoppen van je beide handen zachtjes, maar met druk tikken op je borst (net onder je sleutelbeen). Dit doe je zowel links als rechts en in het midden. Je kunt op de plekken blijven of je tikt nu ook zachtjes in je hals en op je sleutelbeen.
Stap 5. Dit doe je ongeveer 5-10 minuten. Hierna neem je even de tijd om te voelen wat je nu voelt (zoals bij stap 1) en ga je terug naar je eigen ademhaling. Mocht de emotie nog hoog zitten dan ga je nog enkele minuten door met stap 4. Anders mag je nadat je bewust even hebt stil gestaan bij je emotie door naar stap 6.
Stap 6. Je gaat rechtop zitten met beide handen op je buik en doet de volgende ademhaling: 4 tellen in door de neus (adem naar een volle buik), houdt 4 seconde je adem vast, adem in 4 tellen uit door de mond, houdt opnieuw 4 tellen je adem ontspannen vast. Herhaal deze ademhaling voor de komende 5-10 minuten.
Stap 7. Tijdens deze ademhaling (box breathing) kijk je rond in de omgeving waar je bent. Ook kijk je naar de klok. Je telt rustig de seconde bij je ademhaling. En brengt je gedachten terug naar het hier en nu. Dit doe je door de omgeving tot je te nemen en te beseffen dat je op een veilige plek bent.
Stap 8. Je gaat terug naar je eigen ademhaling. En neemt even een moment om te voelen hoe je je nu voelt en wat deze oefening voor je heeft gedaan.
Stap 9. Je mag als je dat wilt schrijven over de emotie die je hebt gevoeld, in je dagboek of de notities van je telefoon.
Tot slot
Ik hoop dat je door middel van deze blog erkenning aan je emoties kan geven. Emoties zijn er om gevoeld te worden, ook als ze soms zwaar of intens voelen. Blijft dit een lastig onderwerp voor je en ervaar je de klachten die passen bij het onderdrukken van je emoties, neem dan gerust contact op voor een kennismakingsgesprek. Zodat we samen kunnen kijken naar de mogelijkheden die jou verder kunnen helpen.
Veel liefs van mij, Dominique.
Reactie plaatsen
Reacties