De psoas
De psoas spier, vaak aangeduid als de "spier van de ziel", speelt een belangrijke rol in ons lichaam en staat nauw in verbinding met het autonome zenuwstelsel (met name de vecht-vlucht-bevriesreactie), het diafragma (je ademhalingsspier) en de bekkenbodem. Deze diepe buikspier verbindt de onderrug met de dijen en is essentieel voor beweging en stabiliteit, zo helpt hij o.a bij het lopen, zitten, opstaan, het handhaven van je houding, stabiliteit van de romp en speelt deze spier ook een belangrijke rol in de verwerking van spanning, stress en trauma.
Spier van de ziel
De psoas spier wordt ook wel de spier van de ziel genoemd en dit is niet zonder reden. Doordat de psoas spier nauw in verbinding staat met het autonome zenuwstelsel. Op het moment dat er dreiging of gevaar plaats vindt (stress reactie), reageert het sympathische zenuwstelsel met een vecht-vlucht of freeze reactie. Wanneer we stress ervaren, spannen de spieren in ons lichaam zich (automatisch) aan, waaronder de psoas spier, zodat jouw lichaam zich klaar maakt om in beweging te komen, om te vluchten of te vechten.
Na de vecht-of-vlucht-reactie is het essentieel dat het lichaam weer in een staat van ontspanning komt. Het loslaten van spanning in de psoas is belangrijk voor het herstel van het zenuwstelsel en het terugkeren naar een staat van rust (parasympathische toestand). Wanneer het lichaam langdurig -of vaak in stress verkeerd blijft het lichaam in een staat van alertheid.
Onderzoek toont aan dat trauma's in het lichaam kunnen worden vastgehouden. Onverwerkte ervaringen zoals angst, onveiligheid, verdriet dat nooit geuit kon worden, woede die we hebben ingeslikt en langdurige overbelasting en hyperalertheid kunnen allemaal letterlijk in het lichaam blijven hangen. In het bekkengebied, diep in de psoas. De spier verkrampt, verkort en blijft constant gespannen. Een signaal van het zenuwstelsel dat nog niet tot rust heeft kunnen komen, wat zelfs kan leiden tot gevoelens van onrust, angst en zelfs depressie.
Klachten
Wanneer deze spier onder spanning staat, kan dit leiden tot een scala aan klachten, van fysieke pijn tot emotionele blokkades. Klachten worden niet altijd herkend als spanning in de psoas spier maar kun je herkennen als de volgende klachten:
- lage rugpijn, pijn in de heupen, bekken of knieën
- schouder, hoge rug en nek klachten
-
stijfheid en een verminderde bewegingsvrijheid, vooral bij activiteiten zoals zitten en staan
- emotionele onrust, je veiliger in je hoofd dan in je lichaam voelen. Weten dat je mag ontspannen maar het letterlijk niet kunnen
- spanning in de kaak en spanningshoofdpijn
- maag en darm klachten
- een oppervlakkige ademhaling en eventueel druk op de borst
- aanhoudende vermoeidheid
- laag libido of seksueel niet goed kunnen ontspannen
- verhoogde hartslag, versnelde adem en aanhoudende spierspanning
Wat kun je doen?
Als de psoas gespannen is, dan vraagt hij niet om rekken of trainen, maar om veiligheid, zachtheid en vertraging. Methoden zoals yoga, ademhalingsoefeningen en lichaamsgerichte therapieën zoals BRTT (Body Remembers Trauma Therapy) kunnen helpen om de psoas te ontspannen, waardoor de effecten van stress en trauma worden verminderd.
Je kunt ook thuis zelf oefeningen toepassen om de psoas te ontspannen.
Oefening 1.
Je psoas ontspant het meest wanneer het parasympatische zenuwstelsel geactiveerd wordt. Buikademhaling is hierbij een krachtig hulpmiddel. Je doet het zo: Ga rustig liggen of zitten en leg één hand op je buik, de andere hand op je borst. Sluit je ogen. Adem rustig in door je neus, adem naar je onderbuik. Adem langzaam uit, langer dan je in ademt. Visualiseer bij de inademing dat je ademt naar het bekkengebied. Met de uitademing visualiseer je dat je de spanning uit je bekkengebied en buik laat wegstromen.
Oefening 2.
Deze oefening is bedoeld om spiervermoeidheid op te bouwen in de benen, zodat het lichaam daarna makkelijker gaat trillen en spanning kan ontladen. Zorg dat je tijdens deze oefening een ontspannen buik ademhaling hebt. Ga rechtop tegen een muur staan (met je rug tegen de muur), zet je voeten zo’n 40 cm van de muur vandaan, laat je knieën iets licht buigen, alsof je op een onzichtbare stoel zit. Blijf zo’n 1–2 minuten in deze houding, voel de trillingen in je bovenbenen toenemen. Kom langzaam terug omhoog.
Oefening 3.
Bij dieren is het heel normaal om te trillen na stress, het is een natuurlijke manier om spanning uit het zenuwstelsel te ontladen. Mensen hebben dit vermogen ook, maar we hebben vaak geleerd het te onderdrukken of tegen te houden. Ook met deze oefening kan natuurlijke trilling ontstaan. Soms zijn het subtiele bewegingen, soms iets groter, laat het maar gebeuren zonder te forceren.
Ga recht op je rug liggen, zonder kussen of ondersteuning onder het hoofd. Zet je voetzolen tegen elkaar aan en laat je knieën naar buiten vallen (vlinderhouding). Laat je benen zacht en ontspannen zijn. Zorg ook bij deze oefening voor een ontspannen diepe buik ademhaling. Breng je knieën heel langzaam naar elkaar toe met de voetzolen tegen elkaar. Voel waar de beweging ontstaat. Blijf op de positie waar je de (subtiele) beweging en/of trilling ervaart. Blijf hier 5-10 minuten, of zolang het prettig voelt. Strek langzaam je benen en trek je tenen naar je neus. Neem de tijd om bij te komen.
Tot slot
De psoas is geen spier die je even ‘losmaakt’ met een paar stretch oefening. Het is een spier die aandacht verdiend door vertrouwen en veiligheid. Door rust, aandacht en vertraging nodig je deze spier van de ziel uit om te verzachten. En dat heeft een enorme impact op hoe je je voelt, fysiek én emotioneel.
Herken jij je in de klachten die passen bij spanning in de psoas spier en ben je op zoek naar lichaamsgerichte begeleiding, neem dan gerust contact op voor een kennismakingsgesprek, ik vertel je graag meer over de BRTT (body remembers trauma therapy) sessies die ik toepas.
Liefs Dominique
Reactie plaatsen
Reacties